Ruben Timman, documentair fotograaf en oprichter van het Museum of Humanity, vertelt hoe het Museum of Humanity is ontstaan.

De droom

“In 2001 ben ik voor een reportage in Vietnam. Tijdens deze reis krijg ik een droom: ik bezoek het ‘Museum der Mensheid’ en krijg een rondleiding van Kofi Annan. Tijdens deze rondleiding doe ik een schokkende ontdekking: het museum verkeert in vervallen staat. De vitrinekasten zitten onder een dikke laag stof, alles is smerig, het glas gebroken en het is er donker. Ik ben verontwaardigd, want niemand lijkt zich er druk om te maken.

Mensen zijn meesterwerken

‘Zie je hoe vervallen en duister de wereld kan zijn?’ Het was alsof God dat tegen me zei, toen ik wakker werd. De droom liet me niet los en geleidelijk aan ontstond het verlangen om door middel van foto’s de schoonheid en waardigheid van de mens te midden van een vervallen wereld aan anderen te laten zien. Met die wens in mijn hart en mijn camera in de hand ben ik op pad gegaan en mijn droom groeide uit tot iets concreets. Project Humanity.
Sinds 2004 heb ik wereldwijd duizenden mensen gefotografeerd en steeds op dezelfde manier: recht van voren, met een neutrale uitdrukking, zo puur mogelijk en vooral: waardig. Wanneer dit project voltooid zal zijn, weet ik niet, maar dit weet ik wel: ik wil de foto’s delen met een groot publiek – mensen aan het denken zetten over de schoonheid, diversiteit en veelkleurigheid van de mens. Ik fantaseer ook over een echt Museum der Mensheid, met daarin de portretten van al die prachtige mensen. Een plek waar kunst, cultuur en maatschappelijke vraagstukken elkaar ontmoeten. Een museum waar waardigheid, hoop en schoonheid elkaar vinden.”


Dit is ‘mijn’ museum!

Eind 2015 verhuis ik mijn studio naar het Hembrugterrein in Zaandam, een voormalig defensieterrein waar jarenlang bommen en granaten zijn gemaakt. Vanaf het moment dat ik op het terrein rondloop heeft gebouw 8, het voormalige hoofdkantoor van het terrein, een enorme aantrekkingskracht op mij.

Om het gebouw heen staat een hoog hek met een bordje ‘Verboden toegang vanwege instortingsgevaar’. Dit weerhoudt mij ervan het gebouw in te gaan. Eind februari 2017 zijn er activiteiten in en rond Gebouw 8; werklieden en mannen in pak inspecteren het gebouw. Later lees ik in de media dat er subsidie is toegekend om het dak en de buitenmuren te repareren en zo verder verval te voorkomen. Hiermee dringt zich een gevoel van urgentie aan mij op - een niet langer te negeren verlangen het gebouw van binnen te bekijken.

Op 29 maart 2017 besluit ik het gebouw van binnen te inspecteren. Als ik het museum de eerste keer binnenkom krijg ik kippenvel. Er gaat een siddering door mijn lijf; dit is het ‘Museum der Mensheid’ uit mijn droom in 2001! Die bewuste droom, waarin ik een rondleiding kreeg van Kofi Annan. Alles lijkt tot leven te komen. De overeenkomsten zijn treffend: de duisternis, het verval, overal gebroken glas, puin en stof. Wat ontbreekt zijn de meesterwerken. 

Behalve de staat waarin het gebouw verkeert en het verval zijn er meer overeenkomsten. Zo komen de omvang en de looproute overeen. Via de statige ingang kom je bij het loket waar je het toegangskaartje zou kunnen kopen. Vanaf hier loopt de route langs de museumstukken links- om het museum in, naar wat ik de ‘buitenring’ noem. Hier herken ik de nissen en muren waar in mijn droom de portretten van de mensheid hingen. 

Terwijl ik in ‘mijn’ museum rondloop, ontstaat het verlangen de droom te verwezenlijken en hier daadwerkelijk in beeld te brengen. Ik haal de portretten uit project Humanity uit het stof en in het geheim geef ik ze hier een podium. Op de vervallen muren verschijnen portretten; mensen, veelal gebroken, maar wel waardig en vol schoonheid. Portretten uit onder andere Syrië, Calais, Madagaskar, Ecuador en Zaandam. De voorraad is ‘oneindig’. Zo ontstaat mijn eerste impressie van het ‘Museum der Mensheid’.

“All the beauty that’s been lost before wants to find us again.”
U2


Van droom naar werkelijkheid

In de ruimte met het magische licht – voorheen de garderobe – neem ik af en toe de tijd dit project te overdenken. Is een echt ‘Museum of Humanity’ misschien haalbaar? Een museum met de honderden meesterwerken die mensen zijn, waar discussieavonden zijn en relevante thema’s worden belicht? Een plek waar met muziek, video en andere kunstvormen de mensheid wordt gevierd?
In mei 2017 ontmoet ik de architect Sjoerd Soeters. Hij is enthousiast over mijn idee en moedigt me aan deze droom te realiseren.

In mei 2018 mag ik aan de overkant van het gebouw, bij ArtZaanstad, mijn werken voor het eerst exposeren. De expositie wordt onder grote belangstelling geopend door voormalig commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp.

In september 2018 mag ik, dankzij de steun van Hembrug BV, de eigenaar van gebouw 8 voor het eerst mijn werken exposeren in gebouw 8. Een droom komt uit! Gedurende de laatste maanden van 2018 is de Pop-up expositie van Museum of Humanity te bewonderen en trekt het gebouw, de droom en de portretten honderden bezoekers.

In maart 2019 is het Museum of Humanity definitief opengegaan in een ander gebouw op het Hembrugterrein. Een gebouw waar het verval nog veel beter zichtbaar is dan in gebouw 8. Een gebouw gevuld met tientallen meesterwerken vol schoonheid en waardigheid. Het museum is te bezoeken op vrijdag, zaterdag en zondag.

In mei 2019 is de eerste buitenlandse expositie geopend. In Warburg, een historische Hansestadje in Duitsland, zijn bijna 50 levensgrote portretten van Warburgers, vluchtelingen en mensen van over de hele wereld te bewonderen. In de buitenlucht, onder de prachtige Duitse sterrenhemel. Deze expositie is tot en met oktober 2019 te bewonderen.